|
 گودی
پا به زيبائي بهار
مونيکا براوو
برگردان رباب محب
پير زن مو های سفيدش را پشت سر بافته و سرتا پا سياه پوشيده است. شلوار
سياه. بلوز سياه از جنس شلوارش. و کفش های سياه. کوچکند. بي نهايت کوچک.
پاهايش. گودی پاهايش. پاهايش آنگونه به طرفين خم شده است که انگار نقصي
دارند. زن حياط خانه را جارو مي زند. خوب که نگاه مي کنم مي بينم زن فقط
آشغال ها را گوشه ای انبار مي کند و آنگاه است که مي بينمشان: پاها ی کوچک
طنابي را.
دو باره ساز ی بدن زن خاص يک فرهنگ و يک زمان نيست. ختنه زنان در کشورهای
آفريقائي که به تازگي در کشور سوئد ممنوع اعلام شده است، نمونه بر اين
مدعاست. چندی پيش در فرودگاه بورنه ئو به کارمند زني برخورد کردم که سوراخ
ها ی گوشش تا شانه هايش مي رسيد. مادر بزرگ خودم فروشنده کرست های فلزی
بود. خلاصه اينکه اين رشته سر ِ دراز دارد.
اما زنان قيام مي کنند. مثل زنان ژاپني که ديگر حاضر به پو شيدن کيمونو های
تنگ و آزار دهنده نيستند. زنان سوئدی 1970 لباس های چسباني را تجربه کرده
اند که تنشان را خراش مي داده است. اين زنان دختران امروزي را که کرست های
قابدار و تنگ مي پوشند ، نمي فهمند.
دورتي کو
تاريخ نگار امريکائي در کتاب «
خوهران سيندرلا » تاريخ ِ رسم بستن پای
دختران و اهمييت پای زنان چيني را به قلم کشيده است. او مي نوسيد اينطور
نِيست که تصور کنيم زنان هميشه قرباني اند ، بلکه هستند زناني که با کمال
ميل به تغيير تنشان مي پردازند ، حتا وقتي که پای ِ تغيير دردآوری چون گود
کردن پا دختر بچه ها به ميان مي آيد.
در چين امروز گره زدن پای دختران از بحث های داغ روز است. بسياری از
نويسندگان به دنبال ريشه ی اين رسم گشته اند. اولين اثر به دست آمده متعلق
به ملکه سيااوجين (1565 – 1611) مي باشد. در گور ملکه کفش های ساتن
قرمز گلدوزی شده با گل و گياهي چون بامبو ، کاج و گل لوتوس پيدا کرده اند.
کفش ها دوازده سانتيمترند . و کوچکي کفش ها ، حکايت از کوچکي پاهای ملکه و
بسته شدن پاهاي ملکه در کودکي مي کند.
آنچه اينجا قابل ذکر است طول کشيدن تاريخ اين رسم است و اينکه چيني ها خيلي
دير به فکر افتادند تا با به نقد و بررسي رسم فوق با آن مبارزه کنند. شايد
دليل اين امر تابو بودن پا و اينکه پا سکسي ترين عضو بدن زن بشمار مي رفته
است ، باشد. ادبيات و تاريخ چين مملو از تصاوير عاشقانه وپورنوگرافي از
پاهای کوچک زنان است. کو در کتاب خود به بسياری از اين آثار
اشاره مي کند. او مي نوسيد بخش بزرگي از آثار قديم چين به شرح شکل پای زن
اختصاص داده شده است. " آواز های نو یِ تراس ِ جاده" در طي حکومت
شش سلسله (200-500) از ابروها ، چشمها ، لب ها ، کمر و دست های زن گفته است
و هيچ جا سخني از پاهای زن نمي رود. به نظر شانگ بانجي ِ شاعر
(1100) اين آواز ها سندی است بر عدم رسم فوق در آن زمان. در حاليکه شعر تانگ
هان وُو (844-923): " محشر ، محشر ، شش اينچ ، گوشت ِ تُرد" اشاره به
پاهای کوچک طنابي مي کند. به هرحال نشان دادن دقيق يک نقطه عطف تاريخي کار
چندان آساني نيست. به نظر بعضي از محققان داجي اولين زني بوده است
که پاهايش را با طناب بسته است. در باور ِ چيني ها و ژاپني ها داجي
روباهي است در لباس انسان که کارش فرِيب مردها ست. تصوير مانده از او نشان
مي دهد که پاهای او کاملا دفرمه نشده و پنجه هايش به شکل طبيعي باقي مانده
بود .گفته مي شود داجي برای افشا نشدن رازش پنجه هايش را تغيير نداده بود.
زنان ِ دربار محو قدرت او بودند و از او تقليد مي کردند تا آنجا که طناب
بستن پاهای دختران به صورت يک مُد در آمد. مسلما مُد طناب کشي پاها مورد
انتقاد عده ای از جمله چو روشوئي ِ نويسنده (1274) قرار گرفت: " ما
نمي دانيم از چه تاريخي بستن پای دخترکان مرسوم شده است. دخترکان چهارپنج
ساله ی ِ بيگناه بايستي درد بکشند. ما اساسآ نمي فهمم بستن دو پای کوچک
آنهم با آن طرز فجيع و برای کوچکتر کردن پاها چه معنائي دارد."
به مروز زمان اين مد از طبقه مرفه به اقشار پائين جامعه نيز سرايت کرد.
مدل کفش ها و پاشنه کفش ها نشان مي دهد که شکل مد مزبور در همه جا و همه ی
ِ زمان ها يکسان نبوده است. اهمييت اندازه پا در آغاز قرن هيجدهم به اوج
خود مي رسد. مادران ِ شاندوني ، شانکسي ،هبه ئي و
شنکسي در بستن پای دختران خود بسيار تخصص پيدا کردند. و در واقع اين
مادران بودند که دختران خود را در معرض چنين شکنجه ای قرار مي دادند و
ادبيات چين شاهد خوب اين مدعاست . تصويردختران کتک خورده ای که عليه اين
رسم برمي خواستند در ادبيات چين کم نيست. در بعضي نقاط چين پاهای دختران از
سنين خيلي پائين – در، سه ، چهار و پنج سال – بسته مي شد ، طوريکه پاها تا
قبل از شش يا هفت سالگي کاملا شکل گرفته يا بهتر بگويم از شکل افتاده مي
شدند.
کيان يانگ
ِ نويسنده (1700) مي نويسد: " امروزه روز همه کس اينکار را مي کند. همه ی ِ
خانواده ها پاهای دخترانشان را با پارچه مي بندند. انگار تا پای دختران
کوچک نشود ، زن نمي شوند".
کو
دريچه نگاهش را مي گسترد و از زاويای گوناگوني به اين رسم نگاه مي کند و مي
نويسد بستن پای دختران در قرن پانزدهم نشانه با فرهنگ بودن و نشانه زنانگي
بوده است. او آوازهای " طناب بستن مضاعف" را شاهد مي آورد:
يک جفت طناب ساتن ِ نو
کف پا زيبا مثل بهار
کسي نمي تواند آواز برگ را بخواند ،
اين تنها
منم که نرمای طناب را مي فهمم.
ادامه
دارد.
استکهلم/
2006/07/19
مطلب بالا
به تاريخ هيجدهم ماه جولای دو هزارو شش در روزنامه سونسکا داگ
بلادت ( اس و د) به چاپ رسِده است
.
اسامي
:
Monica Braw
Borneo
Dorothy Ko
Cinderella
,s sisters. A revisionist history of footing (University of California
Press, 332 page).
Xiaojin
Jade
Zhang Bangji
Tang Han Wo
Che Ruoshui
Hebei
Shanxi
Shandon
Shannxi
Qian Yong |